Vlekjes uit ver verleden
Soms wordt geschiedenis springlevend. Stel je voor dat je op zolder een oude schatkaart hebt van Ierland. Met daarop precies aangegeven oude stammen van setters. Zeg maar de Adam's en Eva’s van onze huidige Ierse setter van wie er heel wat tienduizenden keren opduiken in een gemiddelde stamboom. Die oersetters waren rood, rood wit, wit rood en zelfs was er een hagelbui-versie (witte vlekjes verspreid over de rode vacht). Tsja dat was vroeger. Het verhaal van de rood witte Ierse setter geboren uit rode ouders Harry en zijn dochter Pallas Green Harriet maken die vergeelde kaart actueel. Harriet werd in 2008 de eerste in Nederland geboren en getogen setter die de titel Irish Field Trial Champion in de wacht sleepte.
![]() |
Pallas Green Harriet Fieldtrail
Champion in Ierland |
Vlekjes uit een ver verleden laat de geschiedenis van die kaart, Harry en Harriet herleven. Spring in de tijdmachine om het mee te maken.
Hollandse setter boekt succes in Ierland
Er was eens….Zo begint menig sprookje. Sprookjesachtige werkelijkheid bestaat ook. Anno 2008: Pallas Green Harriet is Iers Field Trial Champion. Als allereerste setter van Nederlandse bodem sinds het begin van de hondensport. Gefokt door Gerard Mirck (Pallas Green) in Almere uit de combinatie Harry x Craigrua Goldie, getogen in de O’Conloch kennel in Broekland waar ze de eerste contacten met patrijs en fazant opdeed, getraind en voorgejaagd door haar eigenaar Jim Sheridan (Craigrua).
| Klik om te vergroten: |
![]() |
![]() |
| Harriet geboren | Moeder Craigrua Goldie |
In de zomer van 2006 verhuist Harriet naar Europa’s beroemdste fokker van rood witte Ierse setters, Jim Sheridan. Hij is ook de enige die een kruisings-schema tussen rode en rood witte werkende Ieren met succes heeft uitgevoerd. "Ik ben ervan overtuigd een ster in handen te hebben", liet hij Mirck via e-mail weten. Toch blijft het dik een jaar stil rond Harriet. Dat verandert aan de vooravond van de lente 2008. Tijdens een veldwedstrijd op de Dublin Mountains begint haar victorie. Ze boekt de eerste overwinning.
| Klik om te vergroten: |
![]() |
![]() |
| Team: Harry en Gerard Mirck | Made by an Australian: mooiste foto |
Hoogtepunt is op 12 en 13 september datzelfde jaar. Dan pakt ze tijdens veldwedstrijden gedurende de viering van het eeuwfeeest van de Ulster Irish Red Setter Club de volle winst in competitie met veertig top setters en pointers. Bijgewoond door de top van de Irish Red Setter Club: voorzitter Raymond O’Dwyer en secretaris Eric Lynch. "Daarvan kun je alleen maar dromen als fokker", reageert Mirck opgetogen. Ook Sheridan is in de wolken, hoewel hij al heel wat field trial champions trainde.
| Klik om te vergroten: |
![]() |
| Jim Sheridan bezoekt Almere |
Vreemde eend
Anno 1997. Harry wordt geboren uit rode ouders bij Joop Harms in Uden. Als enige rood-witte tussen rode broers en zussen. Mirck is verrukt en zet alles op alles om de reu naar de Europese top te voeren. Vaak bestaat het nationale team van ons land uit drie nestbroers: de rode reuen Rhu (Harms), Revolution (genoemd Red, van Els en Rembrandt Kersten) met als enige niet-nestgenoot Echlin O’Conloch die via de gezamenlijke voorouder Int. working champion Charly von Royal wel weer familie is.
In ons land wordt er dan hard gewerkt aan een wederopstanding van de Ierse setter als werkhond. Ook wel genoemd de “Lente van een oeroud werkhondenras”. Dit blijkt zwemmen tegen de stroom in. In eigen land is de showsetter maatgevend, buiten dit groepje mensen bekommert zich vrijwel niemand meer om de oorspronkelijke setter die nog precies is wat meteen al in de standaard en encyclopedie als definitie vermeld wordt: jachthond.
Bergen en dalen wisselen zich snel af voor Harry. Door een fotosessie van Sandy Peter’ka uit Australie en verhalen van ondergetekende gestimuleerd door de wetenschap van die oude kaart, wordt de reu in setterkringen wereldwijd bekend. Dat roept verschillende gevoelens op, van bewondering tot afgunst.
Ergeren en genieten
Experts vliegen elkaar in de haren over de vraag of het een Ierse setter, kleur rood wit is of een Ierse rood witte setter. Sommige puristen ergeren zich blauw aan al het gedoe om kleur, anderen genieten. Het groepje van de lente voor een oeroud werkhondenras begint uiteen te vallen. Rasverenigingen en organisaties die stambomen uitgeven mengen zich ook in de strijd en nemen soms volkomen tegenstrijdige beslissingen.
In eigen land krijgt Harry uiteindelijk een stamboom met als ras Ierse rood witte setter, voorheen was dat Ierse setter, kleur rood wit. Onder protest van onder meer de Ierse club voor rood-witten. Ook de Britse club weert zich. Want: Harry is geen rood witte Ierse setter, maar een Ierse setter rood wit. Pas na vier generaties is het andersom.
Harry zelf leidt intussen een avontuurlijk leven ver van al het geharrewar. Zo reist hij met eigenaar naar de VS voor een dekking, neemt deel aan EK’s in Duitsland, Frankrijk en Italie en wint eenmaal zilver om prompt na afloop van de wedstrijd (streng verboden) een haas te vangen. Trainingen voeren de reu naar schitterende landschappen in Polen, Denemarken en Frankrijk. Reist ook naar Ierland voor dekkingen. Zijn rode nestbroer Revolution is succesvoller vooral in eigen land. Alle aandacht voor die “bonte broer” zet daarom ook kwaad bloed.
|
|
Nakomelingen van Harry zijn over de wereld verspreid. Die verschaffen de rood-witte Ierse setter die door het geringe aantal fokdieren gemiddeld een zeer hoog inteelt coefficient heeft, bredere bloedlijnen. Vers bloed is er onder meer door Deense lijnen van Tommy Pedersen waaronder de vooral in Scandinavische en Duitse setterkringen bekende reu Lasse.
Deels leven zijn rode nestbroers en zussen ook voort in de Ierse setter, rood. Een zus, Grouse, volgebruikshond van een jager uit Lunteren, kreeg in 2006 een nest van Echlin O'Conloch. Dochters zijn ook beschikbaar voor de toekomst, bij de fokker en een, Innes, bij Dirk Westera. Zo blijft dus de familie actief in twee rassen, feitelijk niet meer dan varianten.
Monnikenwerk
Anno 1930 of daaromtrent. Minutieus speurt Jan Hesterman in bronnen van de geschiedenis van de Ierse setter. De restaurateur van schilderijen (onder meer de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn) werkt aan de opbouw van een stam die een groot deel van de vorige eeuw het gezicht van dit hondenras in ons land zal bepalen. Hij probeert de historie van alle stammen in Ierland te achterhalen. Onderdeel daarvan is ook een werkkaart met daarop de oersetters. Met vermelding van kleuren: van rood naar rood wit tot zelfs hagelbui.
Die kaart illustreert nogeens dat het verhaal van Harry zo oud is als de Ierse setter zelf. In een en dezelfde stam kwamen alle kleurvarianten voor. Alleen is in meerdere episodes van de historie van dit ras vooral de laatste decennia vergeten dat wit er bijhoort. Gelukkig was dit niet vergeten in het veld, omdat daar de prestatie meer telde dan de kleur van het velletje er omheen.
De tand des tijds heeft de kaart flink aangevreten, als het verhaal van Harry die gegevens springlevend maken. Als de zegetocht van Harriet begint, dreigt het vergeelde document zelfs uiteen te vallen. Dankzij moderne techniek kan de kaart toch op internet voortleven. Helemaal onderin staat zelfs nog de naam van de directe voorvader –in manlijke lijn- van Harry: de reu Muskerry die veel van op de kaart vermelde stammen als voorouders had.
Henk ten Klooster, 12 december 2008.